Publikacja:
08.04.2025, 09:23
Ostatnia modyfikacja:
05.07.2025, 21:47
Zaledwie godzina jazdy pociągiem z Nicei do Vence i każdy z nas może spędzić chwilę z Witoldem Gombrowiczem, który ostatnie swoje lata spędził właśnie w Prowansji.
Gombrowicz nie lubił Francuzów i ich mentalności, lecz życie pisze własne scenariusze i ostatnie swoje lata spędził Gombrowicz właśnie na południu Francji. Tam mieści się jego muzeum, w Willi Alexandrine w Vence, w której mieszkał z Ritą Labrosse, po mężu Gombrowicz (poślubił ją pół roku przed śmiercią).
Ani Francja, ani Rita Labrosse, nie była jego wyborem, a raczej potrzebą, po powrocie z Argentyny do Europy w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia. I choć brzmi to źle, to małżonka Gombrowicza była raczej świadoma, że zamieszkał z nią w Vence nie z wielkiej miłości, lecz wskutek potrzeb, jakie mogła zaspokoić w tym czasie właśnie ona. Nigdy nie dowiemy się jak naprawdę to odczuwała i dlaczego przyjęła taką rolę. Rolę, której wiele kobiet by odrzuciło. Być może wizyta w Willi Alexandrine w Vence da odpowiedź na to pytanie, choć w istocie nic nam do tego, jak swoje prywatne sprawy ułożyło dwóch dorosłych ludzi, których los ( przeznaczenie ? ) postawił na swojej drodze. Mimo, że historia tych dwojga nie zaczyna się od romansu, to kończy się miłością i oddaniem. Rita Gombrowicz kochała męża, jego dorobek i poświęciła życie, aby Gombrowicz był zrozumiany, doceniony, kochany. Gombrowicz także ją kochał, a ich przyjaźń przekształciła się szybko w miłość. Miłość poprzedził romans, który rozwinął się wkrótce, gdy tych dwoje wspólnie zamieszkało w Vence, o czym pisał sam Gombrowicz.
Zachęcam więc wszystkich, a szczególnie moich rodaków, do odwiedzin muzeum Gombrowicza w Vence. Miłym akcentem będzie również wizyta na pobliskim cmentarzu, gdzie pisarz został pochowany. Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że jako Polacy, wciąż zbyt mało dbamy o naszą spuściznę. Nie doceniamy jej i nie umiemy się nią mądrze chwalić. Być może się mylę, ale zamiast dumy z polskiej kultury, zbyt często obserwuję patos, a to nie to samo uczucie. Zamiast znajomości tematu, odczuwam presję na ślepe uwielbienie. Marzy mi się, aby nasze dzieci w szkole nie poznawały „pomników”, lecz zaznajamiane były z ludźmi, ze sztuką, z kulturą, filozofią … . Tak to widzę i odbieram. Nie sądzę, aby zachodziła potrzeba zbudowania kolejnego mauzoleum, czy pomnika. Mamy jako naród, i jako ludzie, wiele do zaoferowanie. Niemniej, ilekroć jestem na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu przy grobie Chopina, tylekroć nie mogę wyjść ze zdumienia, że tłoczą się tam nie Polacy, lecz Japończycy, którzy przynoszą kwiaty, a na dźwięk mowy polskiej okazują szacunek. Bądźmy dumni z naszej kultury i odwiedzając Prowansję czy Lazurowe Wybrzeże, poza zachwytem lokalnym kolorytem, doceńmy własny język, kulturę i historię. Proszę, aby każdy, kto przeczyta te kilka zdań spróbował spotkania z Gombrowiczem w Vence, jeśli bedzie miał po temu okazję. To nie będzie stracony dzień.
